Warner Philips: “aan de bel trekken en meedenken in oplossingen heeft onze portfolio bedrijven enorm geholpen”.

Published on

Jos Schelfhout maakt een rondje langs investeerders. Met hen bespreekt hij de huidige ‘Corona-tijd’; hoe kijken zij hiernaar, welke afwegingen worden gemaakt en hoe gaan zij om met bestaande portfoliobedrijven en nieuwe investeringen? Deze keer sprak hij met Warner Philips van Social Impact Ventures, een ‘impact investeerder’ die zich vooral richt op bedrijven in scale-up stadium in en om Nederland. De deelnemingen hebben allen gemeen dat ze met hun kern business social impact maken en met name gericht zijn op circulaire economie, inclusiviteit en gezondheid.

Kan je aangeven wat de huidige bedrijven in jullie portefeuille merken van de ‘Corona-tijd’?
“Binnen ons portfolio zie je daar best verschillen in. Een voorbeeld van een bedrijf waar de impact groot was is Taxi Electric. Deze deelneming ging zelfs failliet maar dit was daarmee dan ook een extreem geval. Zij hadden het al lastig voor de crisis, maar door Corona is e.e.a. wel versneld doordat de volledige de taximarkt wegviel. In overleg met de aandeelhouders heeft de CEO schoon schip gemaakt, het bedrijfsmodel fundamenteel aangepast en is nu bezig met de doorstart.”

“Een ander voorbeeld is Black Bear Carbon. Zij hebben een revolutionaire technologie ontwikkeld waarbij autobanden worden ‘ge-upcycled’, door o.a. de terugwinning van ‘carbon black’. De fabriek in Limburg is 1 ½ jaar geleden afgebrand. Zij zijn nu vooral bezig met het ontwerp, de financiering en het herbouwen van de nieuwe fabriek. Black Bear was pre-corona dichtbij afronding van de financiering, echter alle banken waren bezig met bestaande klanten en ook door de nieuwe onzekerheid was er vertraging. Sinds mei/juni komt hier weer stroomversnelling ook met positievere marktsentiment en gewenning aan een nieuwe status quo.”

“Samasource is een volgend mooi voorbeeld. Zij hebben een hoofdkantoor in San Francisco, een Europees kantoor in Den Haag en een ‘data fabriek’ in Kenia en Oeganda waar meer dan 2500 mensen aan het werk zijn. Zij leveren wereldwijd hoogwaardige technologie aan klanten op het gebied van ‘data annotation’; artificial intelligence algoritmes voor bijvoorbeeld gezichtsherkenning of zelfrijdende auto’s waarbij miljoenen beeldjes worden ‘getagd’. Dat doen ze met mensen die ze zelf opleiden en een gezond inkomen bieden en zo uit de armoede helpen. Deze mensen zitten dicht bij elkaar op kantoren en je zou verwachten dat dit problemen oplevert. De dienstverlening is echter van dermate strategisch belang voor hun klanten (vooral grote high-tech bedrijven in Amerika en Europa) waardoor zij hebben besloten mee te betalen aan een veilige oplossing: de vele werknemers kunnen nu op hotelkamers tòch doorwerken.”

“We zien over het algemeen dat bedrijven die in de kern gezond zijn ook weer manieren vinden om goed door de crisis te komen, terwijl minder goedlopende bedrijven nu in Corona-tijd mogelijk de nekslag krijgen. De ondernemers, die snel onderkennen dat de wereld er anders is gaan uitzien door Corona en ook op basis daarvan snel handelen, hebben de grootste kans op overleven. Zij hielden al vanaf het begin van de Corona-crisis de hand op de knip, verlengden hun runway en zetten ‘de tering naar de nering’. Zij snijden in de kosten, laten klanten eerder betalen en betalen hun leveranciers waar mogelijk later. Ook maken zij, waar nodig, slim gebruik van NOW-regelingen, COL-regelingen, en andere maatregelen die de overheid heeft geboden. Pas in het uiterste geval hielden zij hun hand op bij de investeerders.”

Zijn jullie actief betrokken bij jullie participaties?
“We speelden met Social Impact Ventures een behoorlijk actieve rol de afgelopen periode. We trokken direct aan de bel bij de portfolio bedrijven en zorgde voor een hoge agendering van de verschillende nieuwe uitdagingen binnen de MT’s en waarschuwden voor alle mogelijke effecten. We hebben bij alle bedrijven gewezen op hun ‘business continuity plan’. Tevens fungeerden we als een soort helpdesk bij het ophalen van eventuele additionele funding in de vorm van de overheidsregelingen zoals leningen en uitstel van betalingen zoals BTW etc. Een van onze medewerkers hield dagelijks de regelingen in de gaten en stuurde updates als er nieuwe inzichten waren. Overigens waren de ondernemers zelf ook heel actief en die inzichten deelden we dan ook weer bij de bedrijven die echt in nood kwamen zodat we waar mogelijk doelmatig support konden bieden.

Hoe kijk je nu naar de managementteams van jullie portfolio bedrijven?
Warner: “Je leert in tijden van crisis de mensen wél beter kennen. Er zijn verschillende manieren om te reageren op een crisis situatie. We hebben het erg getroffen met de CEO’s. Bijna allemaal zagen ze in dat ze snel moesten handelen. De meeste directeuren/managers zijn heel voortvarend te werk gegaan en hebben snel en proactief ingegrepen. Ik dacht heel lang dat ‘survival of the fittest’ betekende dat de sterkste overwon maar ik zie nu dat het verhaal van Darwin meer gaat over wie zich het beste kan aanpassen aan nieuwe situaties. Degene die dát doet heeft het meeste kans om te overleven. We zien dat het ook afhangt van de volwassenheid van de teams; bij de jongere bedrijven is het vaak lastiger dan wanneer je een meer ervaren team hebt. Ook als je de enige/lead investeerder bent kan het uitdagender zijn. Met een sterke groep complementaire investeerders kan je sparren en sneller samen schakelen.”

Dit is de derde grote crisis die Warner in grofweg 25 jaar meemaakt; Eerst de ‘dot.com’ crisis in 2000, en de tweede was de grote recessie in 2008 toen hij nog in Amerika zat: “Je hebt dan iets meer het idee dat je weet wat een recessie is maar deze is toch ook weer uniek. Je leert dan dat je niet direct in paniek moet raken, vooral rustig blijven en goed kijken wat je als investeerder kunt doen om ondernemers te helpen: loslaten hoort daar dan soms ook bij.” Als ondernemer heeft hij ook ondernemingen moeten sluiten, mensen moeten laten gaan en als laatste het licht uitgedaan: “Als je een paar keer door zo’n proces van liquidatie bent gegaan, wat vervelend en pijnlijk is maar ook heel leerzaam, dan ontdek je dat er ook weer nieuwe opties en kansen voorbij komen. Daar komt nog bij dat sociale ondernemers een bedrijf zijn begonnen om niet alleen een marktkans te pakken maar ook een maatschappelijk probleem op te lossen. Als je onderneming dan stopt is het extra pijnlijk want je wilde ook de wereld een beetje beter maken, of zelfs redden, en dan spat je droom extra hard uit elkaar”.

En hoe zie je jullie positie in de markt als investeerder?
“Tijdens de uitbraak van Covid-19 gingen de nieuwe deals eigenlijk gewoon door: we werkten net als de rest van de wereld vooral vanuit huis. Dit maakte het wel lastiger, omdat je het persoonlijke contact en energie van de ondernemers mist. We waren aan het begin van Corona bezig met finalisering van due dilligence op VanderSat; deze deal hebben we in de Corona tijd gesloten. We menen dat Corona op de lange termijn geen negatieve impact heeft op de business.” Daarnaast tekenende Social Impact Ventures ook een nieuwe deal met een bedrijf actief in digital/remote health. Midden in Corona hebben werd een deal opgestart in de food hoek. Zij verwachten dit komende weken rond te maken. Dit zijn ook voorbeelden van bedrijven die dankzij Corona juist groeikansen krijgen. “Je kunt zeggen dat nieuwe deals gewoon doorlopen. Overigens zijn er ook deals niet doorgegaan, maar dat had meer te maken met de 'deal terms'. De ondernemers wilden geen concessies doen aan de waardering; het bedrijf kreeg aanvankelijk een boost door Corona en zakte daarna weer een beetje in. Wij vonden het gerechtvaardigd dat we daar niet de hoofdprijs voor gingen betalen. We zijn in goed overleg uit elkaar gegaan. We gaan ze nauw volgen om te kijken of we juiste beslissing hebben genomen!.”

Hoe kijk je naar toekomstige investeringen? Zie je nog steeds dezelfde kansen of kijk je daar met een ander oog naar?
“We hebben een overzicht gemaakt van markten die interessant zijn om in te investeren. Als je kijkt naar korte termijn momentum en lange termijn trends, dan kijken wij m.n. naar bedrijven die actief zijn in digitaal onderwijs, digitale gezondheidszorg, food en food delivery. De voor de hand liggende trends zoals videoconferencing en streaming van entertainment is voor ons als impact investeerder al wat minder interessant. Wij kijken naar bedrijven met social impact, bijvoorbeeld bedrijven die alternatieven bieden voor vlees of vis. Dit zijn overwegend jonge bedrijven en dit is een lange termijn trend. Corona heeft hier niet zoveel invloed op. Deze ondernemingen moeten voldoende beschikking over cash hebben om zich de komende 18-24 maanden te kunnen bewijzen. Hier kijken wij nu wel weer strenger naar dan voorheen. Ook omdat we rekening houden met een economische crisis die onvoorspelbaar is in timing, doorlooptijd, en intensiteit. Corona lijkt nu nog ‘gunstig’ te verlopen, de economische activiteit pakt weer snel op, maar de impact is nog niet goed in te schatten. Mondiaal kan er nog een diepe recessie aankomen. Overal zijn de ontwikkelingen ook anders. Ter vergelijking; in Californië begon men met strengere maatregelen dan in Nederland. Geleidelijk zijn ze weer een beetje open gegaan en dat zorgde helaas weer voor een piek in besmettingen. Ze hebben alleen nu wel besloten om niet weer alles helemaal op slot te doen, want dat kost teveel geld.”

Naast de korte termijn ontwikkelingen kijkt Warner ook naar de invloed die Corona gaat hebben op hoe en waar we werken, waar we leven, hoe we onszelf en onze goederen vervoeren en hoe we ons kleden. “Ik denk dat Corona nog veel meer impact gaat hebben op onze dagelijkse gewoontes dan we ons nu realiseren. We gaan naar een 'nieuw normaal' waarbij duurzaamheid en sociaal maatschappelijk opereren telkens belangrijker worden, en Purpose nog meer centraal komt te staan. Daar komt nu ook nog eens de BlackLivesMatter ontwikkeling overheen, en dit alles roept de fundamentele vraag op: Waar gaat het nou eigenlijk allemaal ècht om?!”

Zie je een verandering in transactie- en financieringsstructuur?
“De belangrijkste verandering is dat we kritischer kijken naar de groeikansen van ventures en dat vertaalt zich ook weer in de bedrijfswaarderingen. We proberen waar nodig wel de structuur van deals aan te passen om tot een deal te komen, maar wel de complexiteit daarvan te beperken. Er zijn veel waarderingstechnieken en structuur trucs: als je bijvoorbeeld milestones over 18 tot 24 maanden afspreekt, loop je wel het risico dat je achterhaalde doelstellingen probeert te realiseren die niet meer in het belang van alle stakeholders zijn en zijn er soms tegengestelde belangen bij de ondernemer die tegelijkertijd ook aandeelhouder is. Het is zaak om het zo simpel mogelijk te houden en alle doelstellingen en incentives aligned te hebben.”

Tenslotte, wat zou je voor fundraise of ‘exit’ advies mee willen geven aan ondernemers in deze bijzondere tijden?
“Ik moet dan direct denken aan het volgende: Als een ondernemer gaat fundraisen, moet je in eerste instantie zelf de beschikking hebben over voldoende eigen cash voor minimaal 6 tot 9 maanden. Zo zorg je ervoor dat je niet met het mes op de keel je rondes maakt.

Bij een ‘exit of cash’ denk ik dat ‘goede bedrijven worden gekocht en niet verkocht’. Je moet dus beslist niet gaan leuren met je bedrijf. Dit kost veel energie en levert bovendien vaak minder geld op. Laat vooral de koper zien dat je bouwt aan het bedrijf voor de lange termijn en het hard groeit en elke dag dat die koper wacht, het bedrijf logischerwijze duurder zal worden.

Doe daarnaast zelf ook écht een due diligence op de investeerder(s) waarmee je praat. Kijk daarbij ook scherp van tevoren naar hoe en in welke mate een venture fund mee kan in volgende investeringsrondes. Is er bereidheid tot een lange termijn samenwerking aan de zijde van het fonds? Vertrouw in deze tijden van Corona beslist niet alleen op video conferencing. Voor de echte look & feel moet je elkaar toch voldoende zien.”

Warner heeft zelf ook een voorbeeld van het verkopen van een deelneming: Social Impact Ventures zat pas twee jaar in het bedrijf Goodfuels, dat de schoonst mogelijke brandstof voor de scheepvaart verkoopt. Het bedrijf draaide heel goed en de CEO kreeg een mooie kans uit de markt van een bedrijf dat ook in deze hoek actief is. Social Impact Ventures heeft de aandelen hierin verkocht: “We hadden best langer willen blijven zitten, maar we zijn de oprichter/CEO gevolgd in het ‘markt momentum’ toen de koper zich aandiende.”

Een ander voorbeeld was de privé-investering door Warner in het bedrijf Nest dat o.a. slimme thermostaten en rook detectors verkoopt. De initiatiefnemers waren veelal ex-Google -en ex-Apple-mensen. Het bedrijf is spectaculair hard gegroeid. Toen diende Google zich aan en betaalde Google er $3.2 miljard voor. Ook hier was de onderneming gericht op zelfstandige groei en dan komen vanzelf de kansen, én kopers, een keer op je af.”